| 1.
Okolice masywu Králický Sněžník i Staroměstsko |
| do góry
| |

Staré
Město pod Sněžníkem jest otoczone górami. Leży na pograniczu
potężnych masywów Králický Sněžník (1424 m) i Hrubý Jeseník
(1492 m). Tutejszy górski krajobraz jest idealnym miejscem
do wypraw turystycznych do przyrody i do trudniejszej wspinaczki.
Jest tu wiele dobrze oznaczonych tras turystycznych, niektóre
z nich pokonują znaczne różnice wysokości.
Dominantą Staroměstska jest Králický Sněžník. Ma tu źródła
rzeka Morava a z jego szczytu jest piękny widok na pasmo Hrubý
Jeseník, Orlickie góry, Karkonosze i do rozległych równin
Kłodzka i Śląska. Przy dobrej widoczności można zobaczyć nawet
Ołomuniec. Na szczycie stoi interesująca rzeźba słoniątka.
Wspaniałe są też kaskady i skalne progi rzeki Prudký potok
niedaleko miejscowości Vysoké

Žibřidovice.
Można odwiedzić przygraniczne tereny Polski, na szczycie Králický
Sněžník, przełęczy Kladská brána i w innych miejscach są na
trasach turystycznych przejścia graniczne. Piękna przyroda
i czyste powietrze stwarzają idealne warunki również do pobytów
zdrowotnych. Nocleg lub posiłek można znaleźć w około trzydziestu
obiektach rekreacyjnych i schroniskach w okolicy.
http://www.sneznik.cz
http://www.mu-staremesto.cz
http://www.staromestsko.cz

Rychlebské hory, siódme co do wysokości pogórze Republiki
Czeskiej, leżą na zachód od miasta Jeseník. Ich główny grzebień
leży na czesko-polskiej granicy, skąd góry ciągną się na terytorium
Polski. Ich najwyższym szczytem jest Smrk (1125 m), który
jest skrzyżowaniem tras turystycznych. W górach Rychlebské
hory jest wiele ciekawych tras na krótkie wycieczki oraz kilkudniowe
wyprawy całym pogórzem. Po drodze można spotkać podgórskie
i górskie miasteczka, między innymi miejscowość Bílá Voda,
która leży na granicy państwowej, Travná z leczniczym źródłem
radioaktywnym Žulova z kilkoma wielkimi kamieniołomami granitu
w bliskiej okolicy.
Również inne miejsca w górach są bardzo ciekawe. Do wspaniałych
ruin gotyckiego grodu Rychleby, który kiedyś strzegł drogi
handlowej z Kłodzka do Czech, można się dostać z Javorníka
po czerwonej trasie turystycznej. Po drodze przechodzi się
romantyczną doliną Račí údolí, można zobaczyć najwyżej położone
źródło w regionie - Antonínův pramen i przepiękny punkt widokowy
na skale Čertova kazatelna z niepowtarzalnym widokiem na dolinę
i ruiny. Noclegi dla turystów zapewniają w górach Rychlebské
hory nie tylko schroniska górskie i pensjonaty, ale można
też przenocować w kwaterach prywatnych.
http://www.rychleby.cz
http://www.jesenik.org
| 3.
Bělá pod Pradědem, Jeseník, Rejvíz, Zlaté Hory |
| do góry
| |

Północna część pasma Hrubý Jeseník ma wyjątkowo zachowaną
przyrodę pełną unikatów i ciekawych górskich miast i miasteczek.
Okolica jest usiana gęstą siecią tras turystycznych dla każdego.
Tutejsze lasy są pełne niespodzianek.
Z Jeseníku można się wybrać na całodzienną wycieczkę i krótki
spacer. Miasto leżące u zbiegu dwóch górskich rzek otaczają
wspaniałe lesiste wzgórza. Wystarczy parę kroków i od razu
jesteśmy w nietkniętej przyrodzie. Można przejść sanatorium
Priessnitza aż do wysoko położonych źródeł leczniczych. Niedaleko
są skały widokowe Medvědí kámen, które, dzięki położeniu na
pograniczu pasma Rychlebské hory i Hrubý Jeseník oferują jeden
z najpiękniejszych widoków w szerokiej okolicy i dwa kompleksy
jaskiniowe – Na Pomezí i Na Špičáku.

Rejvíz jest największym morawskim torfowiskiem. Prowadzi tędy
ciekawa trasa krajoznawcza, po której można dojść aż do Wielkiego
jeziorka mchowego. Trasa zaczyna się od pensjonatu Rejvíz,
znanego z rzeźbionych krzeseł z postaciami miejscowych ludzi.
Podczas wędrówek w okolicy miejscowości Bělá pod Pradědem
można spotkać cmentarze jeńców radzieckich w dolinie rzeki
Bystrý i Zaječí potok, które przypominają obozy jenieckie.
Niedaleką formację skalną Kazatelny podobno wykorzystywali
Husyci a w okolicy schroniska Opavská chata można odkryć pozostałości
produkcji szkła. Niedaleko miejscowości Adolfovice są romantyczne
ruiny grodu Adelsburg.
Wydobycie złota na Zlatohorsku przypomina Górnicza trasa krajoznawcza,
która prowadzi do tajemniczych szybów i sztolni. Wart odwiedzenia
jest też punkt widokowy Biskupská kupa, znajdujący się na
szczycie na wysokości prawie 900 metrów, ruiny grodów Edelštejn
i Kobrštejn, byłych strażników kopalni złota i punkt widokowy
Výrův kámen, z którego Zlaté Hory widać jak na dłoni.
http://www.jesenik.org
http://www.jesenik.net
| 4.
Lipová-lázně, Ramzová, Ostružná, Branná, Šerák |
| do góry
| |

Uzdrowisko
i miejscowość rekreacyjna Lipová–lázně leży w dolinie rzeczki
Staříč. W jej okolicy jest mnóstwo turystycznych atrakcji.
Z pobliskiego punktu widokowego Bobrovník widać miejscowości
Jeseník i Lipová-lázně z lotu ptaka, warto odwiedzić wspaniałe
Obří skály z unikalnym widokiem na szeroką okolicę, można
się wspiąć na szczyt Kopřivný, skąd widać trasę kolejową pokonującą
siodło Ramzovské sedlo, romantyczną doliną Ztracené údolí
wije się była droga furmańska.

Przez
siodło Ramzovské sedlo przebiega europejski dział wodny a
najwyżej położona miejscowość na Jesenicku - Ramzová jest
stacją wyciągu krzesełkowego i znanym ośrodkiem narciarskim.
W jej okolicy leży romantyczne źródło Dobrá Voda, punkt widokowy
Koňská vyhlídka z przepięknym widokiem na dolinę rzeczki Branná
i na jary w zboczach Keprníka lub chatę myśliwską Císařská
bouda. Przez Šerák prowadzi tu trasa krajoznawcza z siodła
Červenohorské sedlo, która pozwoli odkryć tajemnice tutejszej
fauny i historii poszczególnych okazów przyrody.
W miejscowości Ostružná można zobaczyć elektrownie wiatrowe
a liczne trasy turystyczne prowadzą najciekawszymi miejscami
w bliskiej i dalszej okolicy. Nad miejscowością wznosi się
punkt widokowy Ostružník, można przejść przepiękną doliną
Adamovské údolí. Warto odwiedzić też osadę Malé Vrbno, gdzie
już ponad sto lat wydobywa się i przetwarza grafit oraz miasteczko
Branná z przepiękną okolicą. Z miejscowości Branná prowadzi
trasa krajoznawcza Pasák, która doprowadzi Cię do unikalnych
formacji skalnych powstałych w wyniku erozji. Najbardziej
znaną z nich jest samotna skała Pasák, przypominająca sylwetkę
człowieka.

Ze
szczytu Šerák (1351 m) widać całe Staroměstsko, Králický Sněžník,
Jesenicko i Rychlebské hory. Na szczyt prowadzi wiele tras
turystycznych, jest też stacją kolejki linowej. Jazda wyciągiem
krzesełkowym z siodła Ramzovské sedlo na Šerák jest dla miłośników
panoramicznych widoków niezapomnianym przeżyciem. Prowadzi
tędy również trasa krajoznawcza Červenohorské sedlo - Šerák
- Keprník, która zapoznaje z miejscowymi unikatami przyrodniczymi
i innymi. Na szczycie Šeráka można zobaczyć porosty kosodrzewiny
a pod górą rozciąga się kamienne morze.
http://www.jesenik.org
http://www.ramzova.cz
http://www.lipova-lazne.cz
| 5.
Červenohorské sedlo, Kouty nad Desnou, Loučná nad Desnou,
Praděd |
| do góry
| |

Najważniejsze
przejście przez Jesioniki - siodło Červenohorské sedlo dzieli
Hrubý Jeseník na masyw górski Keprník i masyw Praděd. Jest
ważnym skrzyżowaniem tras turystycznych, po których można
się dostać na ciekawe miejsca oraz punktem wyjściowym wypraw
na grzebienie. Ze szczytu niedalekiej góry Červená hora rozciąga
się widok na grzebienie Jesioników. Pod górą stoi samotna
skała Kamenné okno z bramą skalną. Ze skały Točník widać Jesionicką
panew ograniczoną szczytami Keprník oraz część pasma Rychlebské
hory. Warta zobaczenia jest też skała widokowa Jeřáb.
Z miejscowości Kouty nad Desnou prowadzi doliną rzeki Hučivá
Desná atrakcyjna trasa do źródła Vřesová studánka. Naprzeciwko
źródła pod górą Spálená hora rozciąga się interesujące kamienne
morze, powstałe w wyniku wahań temperatury i rozpadu skał.
Interesująca jest też Hučivá Desná, żywa górska rzeczka z
wieloma progami skalnymi, niedaleko góry Medvědí hora są też
wodospady. Loučná nad Desnou, miejscowość w dolinie rzeki
Desná u podnóża góry Mravenečník, jest ważnym ośrodkiem rekreacyjnym
z wieloma możliwościami noclegu, zapleczem ośrodka Červenohorské
sedlo i punktem wyjściowym wielu tras turystycznych. Jest
tu przepiękny park zamkowy, można stąd wybrać się na przykład
na Praděd.
The largest mountain in the Jeseníky and all of Moravia, Praděd
(1,492 metres) is definitely worth a visit. Right next to
it are located a whole range of mountain chalets as well as
singular points of interest. Here you will find the chalets
Švýcárna, Barborka and Ovčárna. From the top of Praděd, with
a telecommunications tower with a restaurant, one can set
off on the moderate trail from Ovčárna culminating with the
ascent to the anticipated view of the wide surroundings. You
will get a glimpse of the legendary Petrovy kameny (Peter’s
Stones) with boulders on the top.

You
can also set off to Tabulová skalá (Table Rock) with its rare
species of plants. On the way you will pass a border rock
from the 18th century with the coat of arms of the Wroclav
bishop, the Order of Teutonic Knights and the Žerotín family.
From Švýcárna chalet a trail leads to the 45 metre high Vysoký
vodopád (High Waterfall), covered with mosses and ferns.
http://www.infosumperk.cz
http://www.jesenik.org
| 6.
Vrbno pod Pradědem, Karlova Studánka, Malá Morávka –
Karlov |
| do góry
| |

W okolicy miasta Vrbno pod Pradědem są pozostałości wydobycia
złota w średniowieczu. Podczas wypraw pieszych można spotkać
tajemnicze pozostałości sztolni, jakie ukrywa między innymi
szczyt góry Vysoká hora. Można się przejść dwoma trasami,
na których mija się szereg leśnych chat, można się orzeźwić
wodą z leśnych źródełek, otworzy się mnóstwo wspaniałych widoków
na okolicę lub wspiąć się na szczyt góry Zámecká hora, gdzie
są pozostałości grodu z czasów Przemyślidów - Fürstenwalde.
Ciekawa jest też piesza wycieczka do miejscowości Karlovice,
gdzie są zabytki architektury ludowej i piętrowy młyn z 1600
roku.
Uzdrowisko klimatyczne Karlova Studánka jest najwyżej położoną
miejscowością Bruntálska i jednocześnie bramą na Praděd. Turystów
przyciągają tu przede wszystkim wodospady na rzece Bílá Opava,
które są niedaleko miejscowości. W głęboko wyciętej dolinie
rzeka tworzy szereg kaskad a okoliczne zbocza giną w zawrotnej
wysokości. Kanionem prowadzi trasa krajoznawcza, która zdradzi
wszystko o tutejszych ciekawostkach. Również inne trasy turystyczne
prowadzą przez piękny kraj z rzadkimi okazami fauny i flory.
Ciekawa jest wycieczka na Anenský vrch, gdzie jest kościółek
i przepiękny widok na całe Bruntálsko.
Największy areał narciarski w Jesionikach Karlov i Malá Morávka
ma również wiele do zaoferowania w lecie. W jego

okolicy
podobnie, jak na całym Jesenicku można znaleźć, oprócz atrakcji
turystycznych, mnóstwo grzybów, poziomek i malin. Z pobliskich
szczytów widać malowniczą okolicę, w której leżą ośrodki rekreacyjne,
na ostrogu Kapličkový vrch stoi urocza kapliczka, w której
jest muzeum, z romantycznych skał na Kopřivné otwiera się
wspaniały widok na miejscowości Karlova Studánka i Vrbensko.
Bardzo ciekawa jest wyprawa pod prąd rzeki Moravice do jej
źródeł i do najcenniejszego rezerwatu w Jesionikach - Velká
kotlina, który jest najbogatszym stanowiskiem botanicznym
w Republice Czeskiej. Wszystko to uzupełnia bogata oferta
noclegów w obu ośrodkach.
http://www.kstudanka.cz
http://www.malamoravka.cz
http://www.jeseniky-praded.cz
| 7.
Skřítek, Klepáčov, Velké Losiny |
| do góry
| |

Siodło górskie Skřítek oddziela najdalej na południe wysuniętą
część pasma Hrubý Jeseník od pogórza Hraběšická hornatina.
Siodło ma długość ok. 2,5 km i płaskowyż o szerokości kilkudziesięciu
metrów, który jest punktem wyjściowym tras grzebieniowych.
Zaczyna się tu na przykład trasa głównym grzebieniem pasma
Hrubý Jeseník z kilkoma bardzo ciekawymi punktami widokowymi.
Częścią siodła jest torfowisko, które ogłoszono rezerwatem
przyrody, ale nie jest dostępne dla turystów. Atrakcyjnymi
miejscami w pobliżu są Ztracené kameny, skąd otwiera się wspaniały
widok, ruiny grodu Rabštejn, w pobliżu których są skały alpinistyczne,
niedaleka Mravenčí cesta pełna ogromnych mrowisk lub formacja
skalna Čertova stěna. Siodło jest znane też z kamiennej plastyki
Skřítka (Skrzata), dobrego ducha jesionickich gór.
Pod siodłem Skřítek leży osada Klepáčov, gdzie można wygodnie
przenocować. Wioska górska w przyjemnej dolinie potoka Klepáčovský
potok może się pochwalić drewnianym kościółkiem. Jest też
ośrodkiem rekreacyjnym z wieloma możliwościami wypoczynku.
Okolice miejscowości Velké Losiny są bardzo ciekawym miejscem.
Można tu znaleźć szereg zabytków, do których można się wybrać
po dobrze oznaczonych trasach turystycznych, warto zobaczyć
na przykład unikalne drewniane kościółki w miejscowościach
Maršíkov i Žárová. W okolicy prowadzi też interesująca mineralogiczna
trasa krajoznawcza Sobotín-Maršíkov, pierwsza swego rodzaju
w republice. Prowadzi do ważnych stanowisk mineralogicznych
a z odrobiną szczęścia niektóre minerały można znaleźć. Atrakcyjna
jest też leśna trasa ekologiczna Švagrov, prowadząca okolicami
Vernířovic, na której można się zapoznać z miejscową przyrodą.
http://www.infosumperk.cz
http://www.ceskehory.cz/jeseniky
http://www.jeseniky-praded.cz
http://www.ceskehory.cz/svycarna
http://www.loucna-nad-desnou.cz
| 8.
Slezská Harta, Sovinecko |
| do góry
| |
Slezská Harta
Monumentalną zaporę na rzece Moravice otacza wspaniała, wyjątkowo
atrakcyjna przyroda. Gęsta sieć leśnych dróg jest idealną
okazją do spokojnych spacerów i długich wypraw. Jest tu mnóstwo
grzybów. Ciekawe są przechadzki wzdłuż jeziora z pięknym widokiem
lustra wody i okolicznej przyrody. W okolicznych miejscowościach
można podziwiać zabytki kultury. Tablice informacyjne umieszczone
na zaporze informują o historii jej budowy oraz parametrach
technicznych. Bardziej zdatni mogą zdobyć okoliczne szczyty
pasma Nízký Jeseník. Jezioro nadaje się do uprawiania sportów
wodnych. Sześć miejsc wyznaczonych do kąpieli regularnie kontrolują
higienicy. Olbrzymi zbiornik wodny jest prawdziwym rajem wędkarzy,
windsurfistów i miłośników przejażdżek łódką. W okolicy zapory
są też dostępne korty tenisowe, jazda konno oraz komfortowe
i skromniejsze noclegi.
Sovinecko

Park przyrodniczy Sovinecko na zachodnim krańcu pasma Nízký
Jeseník jest niezwykle cennym terenem z punktu widzenia krajobrazu.
Lekko pagórkowaty krajobraz tworzą głębokie lasy, rozległe
pastwiska, pola i wspaniałe doliny. Po całym kraju są rozrzucone
urocze górskie wioski. Nad okolicą góruje monumentalny średniowieczny
gród Sovinec. Ok. 10 km od niego czekają wodospady Rešovské
vodopády, najwyższe w masywie Nízký Jeseník. Chodzi tu o kaskady
na rzece Huntava, których najwyższy stopień mierzy 10 metrów.
W pobliżu są też romantyczne pozostałości grodów Rešov i Huzová.
Niedaleka miejscowość Řídeč ma zachowany pierwotny charakter
wsi i interesujący Kamień ołtarzowy w przyległym lesie. Przez
okolicę prowadzą dziesiątki tras turystycznych, bezpośrednio
do wodospadów Rešovské vodopády można się dostać po drewnianych
schodkach i pomostach. W całej okolicy jest wiele schronisk,
domków, pensjonatów i hoteli, w których chętnie widzą turystów.
http://www.slezska-harta.cz
http://www.pamatky.com/index.php?Pamatka=resovskyvodopad
http://www.ridec.cz
http://www.bruntal-zamek.cz/sovinec.htm
http://www.sovinec.cz
| 9.
Šumpersko, Zábřežsko |
| do góry
| |

Šumperk
ma wiele przydomków. Dla wystawnych budynków w historycznym
centrum ludzie nazywają go „małym Wiedniem“ a dzięki położeniu
na skraju pasma Hrubý Jeseník jest nazywany „bramą Jesioników“.
Leży w uroczej dolinie rzeki Desná, wprost pod masywem górskim.
W bliskiej i dalszej okolicy miasta jest wiele atrakcyjnych
i malowniczych miejsc, do których prowadzą łatwe i trudniejsze
trasy turystyczne. Dobrym celem wycieczki są na przykład Městské
skály, na których szczycie stoi altana z pięknym widokiem.
Lepszy widok na okolicę daje wieża widokowa na szczycie Háje,
na którą jednak trzeba się wspiąć. W pobliskiej miejscowości
Bludov stoją drewniane zabudowania, przykład budownictwa ludowego,
z osobliwego skaliska Kokeš widać główny grzebień pasma Hrubý
Jeseník. Interesująca jest też Malínská rokle, punkt widokowy
Kamenný vrch i zapora na potoku Hraběšický potok.

W okolicy miasta Zábřeh trasy turystyczne prowadzą do sąsiednich
zabytkowych wsi i na ciekawe stanowiska przyrodnicze. Do najczęściej
odwiedzanych miejsc Zábřežska należy osada rekreacyjna Dolní
Bušínov ze zbiornikiem wodnym nadającym się do kąpieli oraz
wsie Pivonín, Svébohov i Jedlí, w których można zobaczyć zabytkowe
zabudowania ludowe. Miłośnicy wycieczek do przyrody mogą odwiedzić
ruiny grodu Brníčko, leżące na samotnym wzgórzu ok. 9 km od
miasta Zábřeh. Warto też odwiedzić punkt widokowy Na Skaličce,
z którego widać Zábřeh z lotu ptaka.
http://www.infosumperk.cz
http://www.zabreh.cz