| Trasa
krajoznawcza górnicza |
| do góry
| |
Założyciel: Fundacja
Montanistyczno-geologiczna
Długość: 14km okrężna
Liczba przystanków: 12
Dostępność:
Trasa krajoznawcza tworzy koło, zaczyna się
i kończy w miejscowości Zlaté Hory (POCIĄG i BUS) koło
Muzeum Miejskiego. Zaczyna się równolegle z niebieską
trasą turystyczną koło dworca autobusowego na górę Príčná
hora. Różnica wysokości najniżej i najwyżej położonego
punktu wynosi 545 m. Czas przejścia wynosi 6 godzin.
Trasa jest oznaczona znakami trasy krajoznawczej. |

Trasa
krajoznawcza prowadzi po przyległych wzgórzach wokół miejscowości
Zlaté Hory. W okolicznych lasach i nad potokami można znaleźć
wiele kopców z kamieni, tzw. sejpowe pagórki z wydobytą i
wypłukaną skałą i tzw. pinky, czyli zapadnite miejsca po wydobyciu
pod powierzchnią. W krajobrazie wycisnło swe pitno wydobycie
metali, którego ślady znajdujemy w okolicy. Na wzgórzach nad
miejscowością Zlaté Hory są szyby i kopalnie głbinowe. Trasa
krajoznawcza prowadzi przeważnie przez lasy. Znaczna jej czść
znajduje si na terenach byłych kopalni, gdzie wciąż grozi
niebezpieczeństwo zapadnicia si podziemnych korytarzy, dlatego
dla bezpieczeństwa należy chodzić tylko po wyznaczonych ścieżkach
i nie zaglądać do zapadlin i otwartych sztolni.
|
Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
|
Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
| 1 |
2,5 |
Jíloviště |
7 |
8 |
Olověná štola |
| 2 |
3 |
Medená štola |
8 |
8,5 |
Nová Haklberská štola |
| 3 |
4.5 |
Dul Marie Pomocná III |
9 |
8 |
Výruv kámen |
| 4 |
5 |
Dul Marie Pomocná I |
10 |
9,5 |
Edelštejn |
| 5 |
7 |
Velké pinky |
11 |
11 |
Rýžoviště |
| 6 |
7,5 |
Starohorí – Kunstschacht |
12 |
11,2 |
Medené doly |
Wicej informacji:
Fundacja Montanistyczno-geologiczna, Erbenova
348, P.S. 65, 790 01 Jeseník
Terra, wydanie zbiorowe Fundacji Montanistyczno-geologicznej,
6. rocznik, Jeseník 2000
Muzeum Miejskie, nám. Svobody 94, 793 76
Zlaté Hory,
tel.: +420 584 425 329
http://www.zlatehory.cz,
e-mail: muzeum@zlatyhory.cz
|
Trasa krajoznawcza REJVÍZ |
| do góry
| |
Założyciel: Administracja
CHKO (parku krajobrazowego) Jeseníky
Długość: 3 km
Liczba przystanków: 5
Dostpność:
Trasa jest dostpna autobusem z Jeseníku do
Rejvízu. Początek trasy jest koło pensjonatu Rejvíz
(była Noskova chata) i prowadzi po żółtej trasie turystycznej
w kierunku na Bublavý potok. Na przystanku nr 3 jest
umieszczona terenowa stacja straży przyrody z kasą.Pobiera
si tu symboliczną opłat na utrzymanie trasy. Stała służba
udziela też informacji o miejscu. Po ścieżce z faszyny
trasa prowadzi do Dużego jeziorka mchowego o powierzchni
1693 m2 i maksymalnej głbokości 3 m. Trasa jest oznaczona
znakami trasy krajoznawczej. Jest dostpna w sezonie
letnim od maja do października. |

Trasa
krajoznawcza Rejvíz znajduje si w narodowym rezerwacie przyrody
o tej samej nazwie, leżącym w północno-wschodniej czści pasma
Hrubý Jeseník. Charakterystyczne są tu torfowiska (najwiksze
na Morawach) należące do typu błot górskich.Powstawały w epoce
lodowcowej, mniej wicej przed 6-7 tysiącami lat. Cały teren
leży w płytkiej panwi, dlatego woda z okolicznych zboczy spływa
do wewnątrz, gdzie jest zatrzymywana przez nieprzepuszczalne
podłoże. Świerkowy las w wyniku silnego podmoczenia odumarł
a jego resztki, które tworzą pasmo ochronne właściwego torfowiska,
stopniowo ustpują rzadszemu porostowi sosny błotnej, miejscami
wystpuje brzoza, olcha i jarząb. Sosna rośnie do wysokości
6–15 metrów. Pomimo małej wysokości najstarsze egzemplarze
mają ponad 150 lat.
Z gatunków roślin warte uwagi są misożerne rosiczki okrągłoliste,
żurawina, czernica, bagno. Z niższych zwierząt jako rzadkość
wystpują tu przedstawiciele fauny arktycznej - np. ważka anisoptera,
z motyli cytrynek jagodowy i mrówka torfowa. Z amfibii wymienimy
żab torfową.
| Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
|
| 1 |
0 |
Pensjonat Rejvíz |
| 2 |
0,7 |
Przy pomniku |
| 3 |
2,2 |
Stacja terenowa |
| 4 |
2,7 |
Przystanek |
| 5 |
3 |
Duże jeziorko mchowe |
Wicej informacji:
Administracja CHKO (parku krajobrazowego)
Jeseníky, Šumperská 93, 790 01 Jeseník,
tel.: +420 584 402 228
tel./fax: +420 584 403 050,
e-mail: jeseniky@schkocr.cz,
http://www.schkocr.cz/jeseniky
http:// www.praded-info.cz/chko
mapa turystyczna nr 55, Hrubý Jeseník
| Trasa
krajoznawcza PASÁK |
| do góry
| |
Założyciel: Administracja
CHKO (parku krajobrazowego) Jeseníky i Urząd Gminy Branná
Długość: 12,5km koło
Liczba przystanków: 14
Dostpność:
Trasa krajoznawcza zaczyna si w miejscowości
Branná pod stacją kolejową (BUS i POCIĄG) i tworzy koło.
Jest przeznaczona tylko dla pieszych. Nie nadaje si
do jazdy na rowerze, na niektórych odcinkach trasa prowadzi
przez skały. Trasa jest oznaczona znakami trasy krajoznawczej
i prowadzi czściowo po zielonej i żółtej trasie turystycznej. |

Z
miejscowości Branná trasa prowadzi pod gór po drogach leśnych
na grzebienie Jesioników, gdzie w szczytowej partii znajdują
si skały Pasák. Chodzi o skały z interesującymi formacjami
powstałymi w wniku erozji. Tworzą ścian skalną o długości
250 m i wysokości do 30 m. Pasák jest ważną formacją geologiczną
i geomorfologiczną – skalisty grzbiet z zagłbie- niami, przewisami,
tarasami i oddzielnymi skałami, z których jedna swoim kształtem
przyczyniła si do powstania nazwy tego pomnika przyrody i
legendy o skamieniałym pasterzu. Do atrakcji należy skalne
okno o wysokości 2 m. Ze szczytu Pasák jest rozległy widok
na główny grzebień Jesioników i na Králický Snežník.
| Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
|
Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
| 1 |
0 |
Mapa sytuacyjna |
8 |
7 |
Leśna wąskotorówka |
| 2 |
0,5 |
Historia i znaczenie kolei na Branensku |
9 |
8 |
Spławianie drzewa |
| 3 |
2 |
Świat roślinny okolic Branné |
10 |
8,5 |
Umocnienia graniczne |
| 4 |
3 |
Pomnik przyrody Pasák |
11 |
9 |
Dynamiczny rozwój biegu rzeczki
Branná |
| 5 |
4,5 |
Charakterystyczna fauna okolic Branné |
12 |
9,5 |
Działalność górnicza |
| 6 |
5 |
Orientacja topograficzna - widok |
13 |
10 |
Bunkier piechoty |
| 7 |
6 |
Zmiany w terenie dokonane przez
człowieka |
14 |
12,5 |
Ważne zabytki miejscowości Branná |
Wicej informacji:
Administracja CHKO (parku krajobrazowego) Jeseníky,
Šumperská 93, 790 01 Jeseník,
tel.: +420 584 402 228,
tel./fax:
+420 584 403 050,
e-mail: jeseniky@schkocr.cz
http://www.schkocr.cz/jeseniky,
http://www.praded-info.cz/chko
mapa turystyczna nr 55, Hrubý Jeseník
Trasa krajoznawcza
ČERVENOHORSKÉ SEDLO – ŠERÁK – RAMZOVÁ |
| do góry
| |
Założyciel: Administracja
CHKO (parku krajobrazowego) Jeseníky
Długość: 14,5 km
Liczba przystanków: 8
Dostpność:
Červenohorské sedlo (BUS) lub Ramzová (BUS
i POCIĄG) a stąd kolejką linową przez Čerňav na Šerák.
Z Šeráka można zejść do miejscowości Ramzová pieszo
lub zjechać kolejką linową. Teren górski z dużymi różnicami
wysokości, trasa jest tylko dla pieszych. Dostp możliwy
też po żółtej trasie turystycznej z Jeseníku, niebieskiej
z miejscowości Horní Lipová i zielonej z miejscowości
Kouty nad Desnou. |

Trasa
prowadzi od Červenohorského sedla nowo zrekonstruowaną drogą
w stron Vřesovej studánki. Schronisko Chata Vřesová studánka
wybudowano dla potrzeb pielgrzymów. Dziś jest tu tylko mała
kamienna kapliczka, w której jest źródło, dziś już mało wydajne.
Naprzeciwko Vřesovej studánki pod górą Spálena hora można
zobaczyć ciekawą formacj – kamienne morze, które powstawało
w wyniku wahań temperatury i rozpadu skał już od początku
czwartorzdu. Trasa dalej prowadzi przez narodowy rezerwat
przyrody Šerák - Keprník, który jest najstarszym rezerwatem
na Morawach. Założono go już w 1903 roku z inicjatywy botaników.
W rejonie trójkąta granicznego są miejscami rozwinite błota
górskie, torfowiska na zboczach i grzebieniach, z typowymi
gatunkami roślin. Na szczycie Keprník (1423 m n.p.m.) jest
umieszczony orientacyjny wskaźnik - miejsce piknych widoków
na najwyższe szczyty Jesioników, gór Rychlebské hory i masywu
Králický Snežník. Nastpnym szczytem na trasie jest Šerák (1351
m n.p.m.) ze schroniskiem turystycznym.
| Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
|
Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
| 1 |
0 |
Červenohorské sedlo – Tablica wejściowa |
|
5 |
7,8* |
(zejście na żółtą tras turystyczną)
– Legenda o Woźnicy |
| 2 |
0,4 |
Kamieniołom nad siodłem Cervenohorské
sedlo |
|
6 |
7 |
Branenska kultura cenowa |
| 3 |
3,7 |
Historia źródła Vresová studánka |
|
7 |
9,5 |
Fauna |
| 4 |
6,3 |
Błota górskie |
|
8 |
14,5 |
Ramzová – tablica wejściowa |
(*turn off along the yellow marked hiking trail)
Wicej informacji:
Administracja CHKO (parku krajobrazowego) Jeseníky,
Šumperská 93, 790 01 Jeseník,
tel.: +420 584 402 228,
tel./fax:
+420 584 403 050,
e-mail: jeseniky@schkocr.cz,
http://www.schkocr.cz/jeseniky,
http://www.praded-info.cz
mapa turystyczna nr. 55, Hrubý Jeseník, 1:50 000
|
Trasa krajoznawcza Králický Sněžník |
| do góry
| |
Założyciel: Lasy
RCz, Zarząd Lasów Państwowych Hanušovice
Długość: 14 km
Liczba przystanków: 15
Dostpność:
Trasa krajoznawcza zaczyna si w miejscowości
Dolní Morava i prowadzi po żółtej trasie turystycznej
doliną rzeki Moravy aż do jej źródeł pod szczytem Králický
Snežník. Dalej prowadzi po czerwonej trasie turystycznej
do drogowskazu nad źródłem Adélin pramen, skąd po żółtej
trasie kończy si przy schronisku Návrší. Trasą można
przejść w odwrotnym kierunku od schroniska Návrší przez
źródła Moravy do miejscowości Dolní Morava. Na terenie
Województwa Ołomunieckiego jest tylko końcowa czść trasy. |

Znakiem
trasy krajoznawczej jest sylwetka słoniątka, Które jest nieoficjalnym
symbolem szczytu Králický Snežník. Posąg słoniątka jest umieszczony
pod samym szczytem już od 1932 roku.Wyrazistą doliną płynie
w swoim górnym biegu rzeka Morava, pochłania mleczne źródło
pochodzenia krasowego. Są tu jaskinie Tvarožné díry, podziemna
czść potoka Poniklec, jaskinie Mramorové jeskyne, Patzeltova
i krasowe źródła koło miejscowości Dolní Morava. Masyw Králický
Snežník tworzą migmatyty, orto-rule i pararule. Wytworzył
si charakterystyczny amfiteatr źródeł rzeki Moravy, zagłbienia
od mrozu, kamienne morza i inne zjawiska peryglacjalne. Rumowiska
i łąki alpejskie zachowały si tylko w oddzielnych miejscach,
głównie w partiach grzebieniowych. Warstwa dolna jest stosunkowo
uboga, tworzą ją mało wymagające gatunki, np. kocanka, czarne
jagody, stokrotka europejska, podbiał alpejski, trzcina włochata
i rózeczka krzywa. W latach 1895 - 1899 na szczycie kłodzka
sekcja Morawsko-śląskiego związku sudeckiego wybudowała kamienną
wież widokową o wysokości 33,5 m. Po drugiej wojnie światowej
nie była utrzymywana i stan jej był na tyle zły, że musiano
ją usunąć w 1973 roku.
| Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
|
Przystanek |
km |
Nazwa
przystanku |
| 0 |
0 |
Początek |
9 |
7 |
Trasa lawinowa |
| 1 |
0,5 |
Historia doliny Moravy |
10 |
7,5 |
Odnawianie lasu po połomach |
| 2 |
1 |
Mleczne źródło |
11 |
8 |
Górna granica lasu |
| 3 |
2,5 |
Geomorfologia i geologia |
12 |
8,5 |
Rumowiska i łąki alpejskie |
| 4 |
3 |
Gospodarka leśna |
13 |
9 |
Historia szczytu |
| 5 |
4,5 |
Las |
14 |
11 |
Torfowiska górskie |
| 6 |
5 |
Pochodzenie porostów świerkowych |
15 |
12 |
Historia Staroměstska |
| 7 |
6 |
Myślistwo i uszkadzanie lasu przez
zwierzta |
|
16 |
14 |
Schronisko Návrší |
| 8 |
6,5 |
Naturalna świerczyna górska |
|
|
|
|
Wicej informacji:
Agencja ochrony przyrody i krajobrazu
Lafayettova 13, 772 00 Olomouc,
tel.: +420
585 224 157
Lasy Repżubliki Czeskiej, Zarząd Lasów Państwowych
Hanušovice
Osvobození 251,
tel.: +420 583 231 271
|
Trasa krajoznawcza SOBOTÍN – MARŠÍKOV |
| do góry
| |
Założyciel: Administracja
parku krajobrazowego Jesioniki i Muzeum Krajoznawcze
Ołomuniec
Długość: 12 km
Liczba przystanków: 6 + 2 mapy wstępne
Dostępność:
Sobotín (BUS i POCIĄG) i Maršíkov (BUS), łatwy teren
ze średnią różnicą wysokości, przeważnie po leśnych
drogach. Trasa nie jest w terenie oznaczona znakami
turystycznymi ani innymi. |

Trasa
jest pierwszą swego rodzaju w Czechach, wprowadza zwiedzających
na sześć ważnych stanowisk mineralogicznych w Jesionikach.
Na przyległych wzgórzach są miejsca występowania interesujących
minerałów, które ze szczyptą szczęścia można znaleźć. Są tu
w lesie różnie wydobyte kupy skał, na których można znaleźć
resztki nie wykorzystanych minerałów. Miejsca nie są połączone
oznaczeniami. Na początku w miejscowości Sobotín (dworzec)
i Maršíkov (sklep) są zainsta- lowane mapy z planami poszczególnych
przystanków.
| Przystanek |
Nazwa
przystanku |
|
| 1 |
Pfarrerb |
| 2 |
Świerczyna |
| 3 |
Steinhübl |
| 4 |
Rasovna |
| 5 |
Kožušná |
| 6 |
Granátová skála |
Więcej informacji:
Administracja parku krajobrazowego Jesioniki
Šumperská 93, 790 01 Jeseník
tel.: +420 584 458 659
tel./fax: +420 584 458 646
e-mail: jeseniky@schkocr.cz
http://www.jeseniky.ochranaprirody.cz
http://www.praded-info.cz
Hiking Map No. 55, Hrubý Jeseník, 1:50 000
|
Lesna a ekologiczna scieżka ŠVAGROV |
| do góry
| |
Założyciel: Ośrodek
wychowania ekologicznego przy DDM Vila Doris Šumperk
Długość: 2,5 km lub 4,5 km (dłuższa
trasa)
Liczba przystanków: 5 lub 12 (dłuższa
trasa)
Dostępność:
Ścieżka ekologiczna nadaje się dla pieszych,
ewentualnie na koniu, w zimie na nartach biegowych.
Zaczyna się przy bazie turystycznej Švagrov, pod masywem
Mravenecníka, 2 km od miejscowości Vernířovice. Trasa
tworzy koło a początek jest jednocześnie końcem ścieżki.
Na trasie nie ma tablic informacyjnych, tylko słupy
z nazwami przystanków, trasą można na życzenie przejść
z przewodnikiem z Ośrodka wychowania ekologicznego przy
DDM Vila Doris Šumperk.
|
Leśna ścieżka ekologiczna Švagrov jest orientowana na poznawanie
przyrody i ekologię. Jest przeznaczona do wychowania środowiskowego
małych i dużych gości, pogłębienia zainteresowania przyrodą
jako całością, wzbogacenie wycieczek turystycznych sensownym
programem, który jest dogodną formą wychowania w kierunku
ochrony przyrody, troski o środowisko i ogólnego wychowania
ekologicznego. Trasą można przejść na życzenie z fachowym
przewodnikiem (grupa minimalnie 8 osób), który udzieli objaśnień
związanych z organizacją poszczególnych czynności na stanowiskach.
Przewodnik ma do dyspozycji potrzebne pomoce i karty robocze
dla uczestników. Indywidualne osoby mogą przejść trasą samodzielnie
z drukowanym przewodnikiem z mapką trasy i wskazówkami dotyczącymi
poszczególnych przystanków.
| Przystanek |
Nazwa
przystanku |
|
Przystanek |
Nazwa
przystanku |
| 1 |
Szopa na siano |
7 |
Las |
| 2 |
Nad potokiem |
8 |
Horyzont |
| 3 |
Tajemnicza sztolnia |
9 |
Pogody i my |
| 4 |
Igraszki ekologiczne |
10 |
Badaj z nami |
| 5 |
W królestwie roślin |
11 |
Loteria przyrodoznawcza |
| 6 |
W królestwie owadów |
12 |
Ścieżka dotykowa |
Więcej informacji:
Ośrodek wychowania ekologicznego przy DDM Vila Doris
Šumperk
tel.: +420 583 214 212,
e-mail:
sai@doris.cz
Leśna ścieżka ekologiczna Švagrov, ulotka, wydał Ośrodek
wychowania ekologicznego
przy DDM Vila Doris w Šumperku, 2000
Przewodnik po leśnej ścieżce ekologicznej Švagrov, zeszyt
roboczy, wydał Ośrodek
wychowania ekologicznego przy DDM Vila Doris w Šumperku, 2001
|
Trasa krajoznawcza Bílá Voda – Hraničky |
| do góry
| |
Długość: 37 km
Liczba przystanków: 8
Dostępność: Trasa krajoznawcza prowadzi
przy trasie rowerowej 6044 |
Trasa krajoznawcza prowadzi przy trasie rowerowej nr 6044
z miejscowości Bílá Voda do Hraniček. Po drodze przejedziemy
obok szeregu ciekawych miejsc, z punktu widzenia biologicznego
i geologicznego lub geomorfologicznego.
Już na początku trasy, w miejscowości Bílá Voda, jest kilka
ciekawych miejsc, do których należy były park zamkowy, założony
w drugiej połowie XVIII wieku. Kiedyś bogate zbiory drzew
zostały zredukowane i do dziś zachowała się tylko mała część
(z obecnie najcenniejszych drzew znajdziemy tu na przykład
żywotnik olbrzymi, 22-metrowy sześciopienny egzemplarz lub
cis czerwony, ponad 300-letnie drzewo chronione przez państwo).
Innym ciekawym miejscem jest były kamieniołom wapienia Kukačka.
Na stosunkowo małej powierzchni występują tu ciekawe gatunki
roślin, z których wiele należy do rzadkich i zagrożonych (goryczka
krzyżowa, goryczka rzęsista, dziewięćsił pospolity i wiele
innych).
Trasa rowerowa prowadzi dalej koło chronionej formacji skalnej
Šafářova skála, nad linią trasy wznoszą się skały Kraví skály.
Obie formacje skalne są odwiedzane przez alpinistów.
W miejscowości Javorník warto zobaczyć park przy budynku Lasów
RCz. Wysadzono tu cenne drzewa egzotyczne, np. kłęk kanadyjski,
surmia bignoniowa lub platan klonolistny.
Następnym przystankiem jest dolina Račí údolí o długości ok.
7 kilometrów, która jest bardzo cenna z biologicznego punktu
widzenia. W dolnej części doliny w 1998 roku założono rezerwat
przyrody. Chronione tereny sięgają po obu stronach do potoka
Račí potok, łącznie ze stanowiskami Čertovy kazatelny i Pustý
zámek. Znajdziemy tuz cały szereg cennych roślin i zwierząt
(bocian czarny, puchacz).
Z doliny Račí údolí skierujemy kroki do miejscowości Uhelná,
gdzie najcenniejszym stanowiskiem biologicznym w katastrze
miejscowości jest była kopalnia lignitu Pelnář. Nasadza się
i hoduje tu szereg ryb i występuje tu wiele gatunków amfibii,
owadów i ptaków.
Ostatnim przystankiem na trasie krajoznawczej są Hraničky.
W 1921 roku mieszkało tu w 41 domach 192 mieszkańców, dziś
stoją tu ostatnie, nie zamieszkałe zabudowania. Typowe dla
tych terenów są przede wszystkim różne gatunki zbiorowisk
łęgowych. Można się tu spotkać z ciekawymi roślinami i chronionymi
zwierzętami. Jest to na przykład drobny ptaszek pokląskwa
lub tajemniczy derkacz.
| Station |
Name
of Station |
|
Station |
Name
of Station |
| 1 |
Bílá Voda (White Water) |
|
5 |
Račí údolí (Crayfish Valley) |
| 2 |
Růženec (Rosary) – geology of the
Rychlebské Mountains |
|
6 |
Uhelná – biology of the aqueous
world |
| 3 |
Letiště (Airport) – geo-morphology
of the Rychlebské Mountains |
|
7 |
Vlčice |
| 4 |
Javorník |
|
8 |
Hraničky |
Więcej informacji:
http://www.rychleby.cz